head06.jpg
Forsķša
Pistlar
Æviágrip
Fyrirspurn
Myndir
Tenglar
Byggšamįl
Sjįvarśtvegsmįl
Utanrķkismįl
Heilbrigšis/velferšarmįl
Samgöngumįl
Mennta- og skólamįl
Efnahags- og skattamįl
Almenn stjórnmįl
Deila į Facebook

Veik staša sjómanna 24. febrśar 2017
Sjómannaverkfalliš hafši stašiš nęrri 10 vikur žegar žvķ loksins lauk į sunnudaginn. Kjaradeildan milli sjómanna og śtgeršarmanna er ein sś haršasta um langt skeiš og sś langvinnasta ķ sögu embęttis Rķkissįttasemjara. Verkfall er įtakastig ķ stéttadeilum. Žar takast į launamenn og atvinnurekendur. Launamenn beita beittasta vopni sķnu til žess aš nį fram mikilsveršum kröfum.
Sjómenn hafa ekki nįš kjarasamningi sķšan 2009 og fengu loks nżjan kjarasamning eftir langt verkfall. Žaš er kannski mikilsveršasti įrangur žeirra. En aš öšru leyti ber nišurstašan žess merki aš sjómenn hafa fariš halloka ķ glķmunni viš śtgeršaraušvaldiš. Fįtt ķ kjarasamningnum snertir ašalatriši mįlsins og veigamestu kröfurnar. En miklu pśšri var eytt ķ aukaatriši og žį jafnvel ķ fašmlögum viš śtgeršina.

Hśsbóndalöggjöfin

Staša sjómanna er veik. Veigamiklar skżringar er aš finna ķ löggjöfinni um rįšstöfun kvótans eins og rakiš var ķ leišara sķšasta tölublašs. Lögin gera śtgeršaraušvaldiš aš hśsbęndum og sjómenn aš vinnuhjśum. Śtgeršin ręšur kvótanum, hśn ręšur fiskveršinu, hśn ręšur vigtuninni, hśn ręšur fiskvinnslunni og hśn ręšur śtflutningsfyrirtękjunum. Žetta er hringborš hagsmunanna, žar sem sami ašilinn situr ķ öllum sętunum og fęrir til veršmętin į milli fyrirtękjanna eftir žvķ sem honum best hentar. Sjómenn fį žaš sem žeim er skammtaš śr sérhagsmunahnefanum. Žeir eiga ešlilega erfitt um vik aš verja sķna stöšu og illt veršur verra žegar leitaš er til stjórnmįlaflokkanna. Hvort sem žeir eru til hęgri eša vinstri hafa žeir allir legiš eins og hśsbóndahollir rakkar undir ofurvaldi śtgeršarinnar, žegar į hefur reynt. Ömurlegt var horfa upp į einu hreinu vinstri stjórn landsmanna frį lżšveldisstofnun bogna undan sérhagsmununum og innsigla hlutskipti launamanna sem ómįlga vinnuhjś ķ 19. aldar bęndažjóšfélaginu fyrir daga almenns atkvęšaréttar. Ķ žessu umhverfi vinnur launžegahreyfingin enga sigra.

Staša sjómanna er afleišing af pólitķsku vandamįli žar sem flokkar alžżšunnar hafa vanrękt žaš grundvallarhlutverk sitt aš tryggja launamönnum žjóšfélagsleg völd og įhrif til jafns viš völd kapitalistanna sem aušurinn ķ fiskveišikvótanum hefur bśiš til. Valdaröskunin ķ žjóšfélaginu elur af sér hina nżju ķslensku yfirstétt. Tölur Rķkisskattstjóraembęttisins sżna aš įriš 2015 įttu um 20 žśsund manns 1880 milljarša króna eša 64% af öllum eignum landsmanna. Rķkasta 1% landsmanna fékk 42 milljarša króna ķ fjįrmagnstekjur žetta sama įr 2015. Aušur er völd og meiri aušur fęrir meiri völd. Ķ réttlįtu žjóšfélagi er fólki sköpuš jöfn tękifęri. Śthlutun kvótans byggir ekki į jöfnum tękifęrum. Kvótakerfiš er ranglętiš holdi klętt og upp af žvķ ranglęti vex ašeins ójöfnušur og meira ranglęti.

Markmišin sem ekki nįšust

Yfirlżst markmiš forystu sjómanna meš verkfallašgeršum var aš fį bętt afnįm sjómannaafslįttarins, aš fį laun sjómanna mišuš viš fullt markašsverš į fiski en ekki 80%, aš fį olķuveršsvišmišun lękkaša til samręmis viš raunverulegan kostnaš śtgeršar af olķukaupum og aš kasta nżsmķšaįlaginu į öskuhauga žręlakśgunarinnar. Žetta voru žau fjögur helstu atriši sem fram komu hjį forystumönnum sjómanna ķ upphafi verkfallsašgerša. Eftir 10 vikna verkfall var skrifaš undir samninga žar sem ekkert af žessum atrišum nįšist fram. Ekkert.

Nżsmķšaįlagiš veršur óbreytt til 2031, nęstu 14 įrin. Minna mį ekki gagn gera fyrir aušugustu śtgeršarmenn gervallrar Ķslandssögunnar en aš įhöfnin į nżju skipi greiši meš launum sķnum sérstakt styrktarframlag til Samherja, HB Granda og HG Hnķfsdal svo dęmi séu nefnd.

Olķuveršsvišmišuninni var ķ engu breytt frį kjarasamningnum sem sjómenn felldu. Žar stendur allt óbreytt. Mišaš viš olķuveršiš ķ heiminum eru 30% af aflaveršmętinu dregiš frį til žess aš standa undir 11% kostnaši vegna olķukaupa. En žó nįšist fram aš 0,5% af aflaveršmętinu bętist viš til skipta į gildistķma samningsins og fellur svo aftur nišur. Žaš er įrangur og ber ekki aš vanmeta hann. En hann er ekki mikill.

Svipaša sögu er aš segja af fiskveršinu. Žar breytti verkfalliš ekki žvķ aš gefa į śtgeršarmanni sem į eigin fiskvinnslu afslįtt af markašsverši. Žaš er į kostnaš sjómanna. Ekkert nįšist fram sem lķta mį į bętur fyrir sjómannaafslįtt. Žetta voru stóru mįlin.

Hins vegar fengust śrbętur ķ minni atrišum sem ekki snerta hlutaskiptin, svo sem varšandi fęšiskostnaš og vinnufatnaš. Samiš var um 300 žśs króna eingreišslu , sem lķta mį aš sem nokkurs konar bętur fyrir verkfalliš. Bókanir um aš ręša įgreiningsmįlin į samningstķmanum eru ekki nżjar af nįlinni og hafa ekki skilaš neinum įsęttanlegum įrangri fyrir sjómenn. Į žaš er ekki rétt aš byggja vonir um kjarabętur.

Vandi forystu sjómanna

Žaš er einstakt ķ žessari deilu aš sjómenn hafa fellt tvisvar žaš sem forystumenn žeirra hafa samiš um. Ķ žrišja sinn komu forystumennirnir meš samning sem var illa tekiš, žótt svo aš naumur meirihluti hafi samžykkt hann. Žaš viršist sem aš helstu samningamenn sjómanna hafi ekki įttaš sig į žvķ hvaš umbjóšendur žeirra vildu. Žetta vekur upp spurningar um stöšu forystu sjómanna. Nżtur hśn trausts og eru forystumennirnir aš beita sér fyrir žeim kjaramįlum sem raunverulega brenna į sjómönnum? Forysta sjómanna veršur aš gera sér grein fyrir žvķ aš hśn sękir umboš sitt til sjómanna en ekki śtgeršarmanna. Hśn į frekar aš vera ķ fašmlögum viš hįsetana en kvótagreifana.

Kristinn H. Gunnarsson

Deila į Facebook




<<<
Netfangiš žitt:
Skrį netfang
Afskrį netfang
vķsa vikunnar ( 154) Betra vęri žetta žing
Vķsa vikunnar ( 153): Viš erum flest ķ vķgamóš
Vķsa vikunnar (152): Eitthvaš heggur kaldan kjöl
Vķsa vikunnar ( 151): Illa fenginn aušinn žinn
Vķsa vikunnar ( 150): Ętķš sé žķn gata greiš
Vķsa vikunnar ( 149): Lśiš hef ég bakiš beygt
Vķsa vikunnar(148) : Góšra vina hylli hljóttu
Vķsa vikunnar ( 147): Djśpmanna dug og elju
Vķsa vikunnar ( 146): Sęll ég skynja landsins tungumįl
Vķsa vikunnar ( 145): Nś er undir sól aš sjį
Vķsa vikunnar ( 144): Ég leita žķn vor
Vķsa vikunnar (143): Ķhaldsins er nś senn
Vķsa vikunnar ( 142): Senn mun blįna himinn hįr
Vķsa vikunnar ( 141): Grösin fölna, grįna fjöll
Vķsa vikunnar (140): Aušstétt brżtur ofan frį

Skoša eldri mola
Kristinn H. Gunnarsson · Traðarstígur 12 · 415 Bolungavík · Sími 892-7630 Netfang: kristinn@kristinn.is