head01.jpg
Forsķša
Pistlar
Æviágrip
Fyrirspurn
Myndir
Tenglar
Byggšamįl
Sjįvarśtvegsmįl
Utanrķkismįl
Heilbrigšis/velferšarmįl
Samgöngumįl
Mennta- og skólamįl
Efnahags- og skattamįl
Almenn stjórnmįl
Deila į Facebook

Kvótakerfiš veldur höršum stéttaįtökum 21. jśnķ 2017
Sjómannadagurinn var haldinn hįtķšlegur um sķšustu helgi. Vel višraši og tókust hefšbundin hįtķšahöld meš įgętum. Blašiš Vestfiršir sendir sjómönnum og fjölskyldum žeirra góšar kvešjur og žakkir fyrir framlag žeirra til góšra lķfskjara landsmanna.

Kvótakerfiš er eldurinn sem logar undir sjįvarśtveginum og hefur valdiš höršum deilum og įtökum ķ žjóšfélaginu sķšustu 30 įr. Forystumenn śtgeršarinnar gera sér grein fyrir stöšunni og keppast viš aš bera lofi į kerfiš og vara viš öllum hugmyndum um breytingar. Žeir freista žess aš sitja sem fastast į pottlokinu mešan eldurinn heldur įfram aš kynda undir og meš hverju įrinu mun styrkurinn aukast į gufunni undir lokinu.

Žessar ašfarir bera feigšina ķ sér. Gallar kerfisins eru svo alvarlegir aš fyrr eša sķšar mun fara fyrir žvķ sem pottlokinu, žaš mun žeytast ķ loft upp meš žeim sem į žvķ sitja. Žį mun enginn vita hvernig lendingin veršur.

Völd og peningar

Deilurnar snśast um peninga. Til žess aš komast yfir peninga žarf völd. Kvótakerfiš fęrir śtvöldum völd yfir veršmętum réttindum til žess aš nżta fiskimišin ķ kringum landiš. Žau völd nżtast til žess aš breyta réttindunum ķ peninga. Deilan snżst ekki lengur um žaš hvort réttindin eru sóknardagar eša magnkvóti. Žaš kann aš vera aš śt frį brottkasti gilt sjónarmiš aš afnema magnkvóta. En žaš bķšur betri tķma aš ręša slķkt til hlķtar žar sem ašalatrišiš er hvernig réttindunum er śthlutaš.
Ótķmabundin śthlutun réttindanna meš įrlegri įkvöršun um magniš er kjarninn ķ kvótakerfinu.

Yfirrrįšin yfir réttindunum gefur völd. Žegar viš bętist aš rķkiš lętur réttindin af hendi fyrir brotabrot af markašsverši gefa völdin af sér gróša af žeirri stęrš sem óžekkt er ķ ķslensku žjóšfélagi. Aušsöfnun tiltölulegra fįrra einstaklinga hefur skapaš eignastétt sem fęr į hverju įri tugi milljarša króna upp ķ hendurnar fyrirhafnarlaust. Hagstofa Ķslands hefur tekiš saman gögn um fjįrhag ķ sjįvarśtvegi. Samkvęmt žeim hefur gróšinn fyrir fjįrmagn og skatta frį 2002-2015 veriš 700 milljaršar króna į veršlagi įrsins 2015. Žį er bśiš aš draga frį tekjum öll śtgjöld vegna rekstursins, žar meš tališ afskriftir. Gróšinn hefur žvķ veriš 50 milljaršar króna į hverju įri aš mešaltali žessi 14 įr. Um žessi veršmęti er deilt. Fįein hundruš manna sitja ein aš žessum auši ķ dag.

En aušsöfnunin er žvķ ašeins möguleg aš völdin yfir tekjumöguleikunum séu į hendi fįrra śtvalinna og aš žeir haldi į žeim um aldur og ęvi, rétt eins og yfirstéttin gerši fyrir daga išnbyltingarinnar. Žeir sem hafa völdin beita žeim įvallt sér til hagsbóta. Valdhafarnir bśa um sig ķ stjórnmįlaflokkunum, stéttarfélögunum og fjölmišlunum og tala žašan til almennings. Žaš er alveg oršiš tķmabęrt aš rifja upp žjóšfélagsgreiningu heimspekingsins Karls Marx og spį hans um žróun kapitalismans.

Vantraust milli śtgeršar og sjómanna

Gleggasta dęmiš um žaš hversu djśpstęš įtökin ķ žjóšfélaginu eru oršin mįtti sjį og heyra ķ mįlflutningi fulltrśa sjómanna į sjómannadaginn. Į ašalhįtķšahöldunum ķ Rekjavķk sagši ręšumašur sjómanna fullum fetum aš ekki rķkti traust milli sjómanna og śtgeršarmanna. Er hann žó varažingmašur fyrir Sjįlfstęšisflokkinn. Žetta koma skżrt fram ķ kjaradeilu sjómanna og śtgeršarmanna sķšastlišinn vetur. Gķfurleg óįnęgja braust fram mešal sjómanna. Kjarasamningar höfšu veriš lausir ķ 6 įr og sjómenn fengu engu įorkaš um helstu kröfur sķnar. Śtgeršin er oršin svo valdamikil aš hśn ręšur meira og minna öllu ķ sjįvarśtvegi. Veišar og vinnsla er mikiš til į sömu hendi. Veršmyndun er įkvöršuš af ašilum sem eru bįšum megin viš boršiš.

Meira segja fiskmarkašarnir eru komnir aš verulegu leyti undir eignarhald žeirra sem halda um veiširéttindin. Žar sem sjómenn miša kaup sitt viš fiskverš žżšir žessi staša śtgeršarinnar aš hśn getur lękkaš laun sjómanna meš žvķ aš lękka fiskveršiš og žar meš aukiš hagnaš sinn. Śtgerš er oršinn einokunarhringur sem spilar meš kaup sjómanna eftir eigin hentugleika. Hagsmunir śtgeršar og sjómanna hafa veriš slitnir ķ sundir og žess vegna rķkir ekkert traust lengur. Śtgeršin hefur lįtiš kné fylgja kviši og sjómenn eru lįtnir borga of mikiš ķ olķukostnaš og žvingašir til žess aš greiša hlut ķ kostnaši viš nżsmķši į skipi. Žetta eru hvort tveggja žręlaįkvęši knśin fram fyrir tilstilli valdsins ķ kvótakerfinu. Kjaradeilunni lauk meš yppon śtgeršarinnar į verkalżšshreyfingunni, sem liggur sundruš eftir.

Vofa gengur laus

Žeir sem lofa mest žjóšfélagsskipulag kvótakerfisins og telja ašeins žurfa aš fķnstilla smįnargreišslurnar fyrir kvótann eru fullkomlega blindir į stéttarandstęšurnar sem bśiš er aš vekja upp. Žęr munu ganga aftur ljósum logum. Kvótaaušskipulagiš mun enda į öskuhaugum sögunnar. Til žess aš afstżra fyrirsjįanlegum žjóšfélagsįtökum veršur aš innkalla kvótann og rįšstafa honum aš nżju į grundvelli samkeppni, jafnręšis, markašsveršs og tķmabundinna afnota.

Kristinn H. Gunnarsson

Deila į Facebook
<<<
Netfangiš žitt:
Skrį netfang
Afskrį netfang
vķsa vikunnar ( 154) Betra vęri žetta žing
Vķsa vikunnar ( 153): Viš erum flest ķ vķgamóš
Vķsa vikunnar (152): Eitthvaš heggur kaldan kjöl
Vķsa vikunnar ( 151): Illa fenginn aušinn žinn
Vķsa vikunnar ( 150): Ętķš sé žķn gata greiš
Vķsa vikunnar ( 149): Lśiš hef ég bakiš beygt
Vķsa vikunnar(148) : Góšra vina hylli hljóttu
Vķsa vikunnar ( 147): Djśpmanna dug og elju
Vķsa vikunnar ( 146): Sęll ég skynja landsins tungumįl
Vķsa vikunnar ( 145): Nś er undir sól aš sjį
Vķsa vikunnar ( 144): Ég leita žķn vor
Vķsa vikunnar (143): Ķhaldsins er nś senn
Vķsa vikunnar ( 142): Senn mun blįna himinn hįr
Vķsa vikunnar ( 141): Grösin fölna, grįna fjöll
Vķsa vikunnar (140): Aušstétt brżtur ofan frį

Skoša eldri mola
Kristinn H. Gunnarsson · Traðarstígur 12 · 415 Bolungavík · Sími 892-7630 Netfang: kristinn@kristinn.is