head27.jpg
Forsķša
Pistlar
Æviágrip
Fyrirspurn
Myndir
Tenglar
Byggšamįl
Sjįvarśtvegsmįl
Utanrķkismįl
Heilbrigšis/velferšarmįl
Samgöngumįl
Mennta- og skólamįl
Efnahags- og skattamįl
Almenn stjórnmįl
Deila į Facebook

Kynblandašur lax mönnum ęšri 23. įgśst 2017
Fram eru komnar tillögur rķkisstjórnarinnar um stefnu ķ fiskeldi ķ sjó. Hagsmunaašilar fallast ķ fašma undir verndarvęng Višreisnar og raungera samkomulag žar sem stašreyndir eru lausbeislašar til žess aš fęra eftirį rök fyrir fyrirframgefinni nišurstöšu.

Starfshópurinn, sem var aš skila af sér gefur sér žann skilning į lögum um fiskeldi nr 71/2008 aš žegar hagsmunir veiširéttarhafa ķ laxveišiįm fari ekki saman viš hagsmuni annarra, ž.e. žeirra sem vilja fiskeldi, aš žį skuli hagsmunir žeirra sķšarnefndu vķkja, eins og segir berum oršum ķ įlitinu. Meš öšrum oršum aš hagsmunir veiširéttarhafa skuli alltaf rįša. Śt frį žessari grunnforsendu er svo spunniš framhaldiš.

Žśsund sinnum segir nei

Meš žessari öfugmįlatślkum er litiš framhjį efnahagslegri žżšingu mįlsins. Žaš er alvarlegt sérstaklega fyrir ķbśa viš Ķsafjaršardjśp. Ętla mį aš įrlegar tekjur af laxveiši žriggja įa ķ Ķsafjaršardjśpi séu 25 milljónir króna. Śtflutningstekjur af 30.000 tonna laxeldi ķ Djśpinu eru taldar vera um 25 milljaršar króna. Žęr eru žśsund sinnum meiri. En samkvęmt rökstušningi nefndarmanna vķkja meiri efnahagslegir hagsmunir fyrir minni. Engin störf eru vegna laxveišanna en laxeldiš skapar 600 – 700 störf samkvęmt mati Byggšastofnunar. En aftur skulu meiri hagsmunir vķkja fyrir minni.

Verndun villtra fiskistofna og sjįlfbęr nżting

Starfshópurinn vitnar til 1. greinar laganna og segir tvennt sérstaklega tekiš fram. Annaš aš vernda vistkerfi villta stofna og hins vegar aš višhalda sjįlfbęrri nżtingu žeirra. Ķ greininni segir reyndar lķka aš markmiš laganna eigi aš vera aš „skapa skilyrši til uppbyggingar fiskeldis og efla žannig atvinnulķf og byggš ķ landinu“ en žetta meš aš efla atvinnulķf og byggš ķ landinu vķkur fyrir hagsmunum žeirra sem veiširétt eiga eins og žaš er snyrtilega oršaš ķ įlitinu.
En žaš er rétt aš skoša žessi tvö atriši, sjįlfbęr nżting laxastofnanna ķ įnum žremur viš Ķsafjaršardjśp og verndun villtra stofna.

Ósjįlfbęr nżting

Fjarri lagi er aš nįttśrulegur laxastofn įnna sé nżttur į sjįlfbęran hįtt. Hafa ber ķ huga aš sjįlfbęr nżting žżšir aš nįttśran sjįlf er lįtin um žaš aš rįša hver stofnstęrš er į hverjum tķma og aš ekki sé tekiš meira śr stofninum en svo aš stofninn haldi stęrš sķnum og styrk. Žaš er öšru nęr ķ žessum žremur tilvikum. Ķ įrnar er sleppt seišum til žess aš auka stęrš stofnsins og gera hann veršmętari sem veišistofn. Ef sleppinga nyti ekki viš vęri veišin snöggtum minni. Žetta er ekki sjįlfbęr nżting heldur mannlegt inngrip ķ gangvirki nįttśrunnar. Žetta inngrip er ekki af umhyggju fyrir nįttśrunni heldur af efnahagslegum hvötum.



Blandašur lax

Žį er žaš hitt atrišiš um villta laxinn sem žurfi aš vernda. Žaš er kannski ekki alveg vķst aš kalla megi žį laxastofna sem eru ķ įnum villta. Aš minnsta kosti segir ķ kynningu į veg Landssambands veišifélaga um Laugardalsį aš „Žarna er eitt besta dęmi um vel heppnaša fiskrękt hérlendis, en įin var fisklaus allt til aš fiskvegur var sprengdur ķ Einarsfoss.“

Įin var sem sé fisklaus. Žaš žżšir aš ekki er um neinn upprunalegan stofn aš ręša heldur er hann ašfluttur śr öšrum įm. Jafnvel žótt svo slysalega vildi til aš stofninn ķ Laugardalsį hyrfi af einhverjum sökum er hann samt til annars stašar žašan sem seišin komu.

Ķ hinum įnum tveimur, Hvannadalsį og Langadalsį hefur veriš bętt viš žann stofn sem žar kann aš hafa veriš til. Samkvęmt skżrslu Žórs Gušjónssonar frį 1989 um starfsemi Laxeldisstöšvarinnar ķ Kollafirši var sleppt seišum frį stöšinni ķ allar įrnar žrjįr ķ Ķsafjaršardjśpi į įrunum 1965 – 1981.

Ķ Laugardalsį var sleppt 8.000 sumaröldum seišum og 500 gönguseišum. Ķ Langadalsį var sleppt 23.500 gönguseišum og ķ Hvannadalsį var sleppt 14.000 sumaröldum seišum og 3.000 gönguseišum.
Samkvęmt frįsögn Žórs Gušjónssonar voru seišin klakin śt ķ stöšinni ķ Kollafirši. Uppruni žeirra var śr żmsum įttum. Safnaš var hrognum į įrunum 1961-65. Žau komu aš langmestu leyti (52%) śr Ellišaįnum, 13% hrognanna voru tekin śr tveimur įm a Vesturlandi, 21% komu śr fjórum įm į Noršurlandi og 10% śr am ķ Įrnessżslu og 2% hrognanna komu śr Leirvogsį. Žaš vekur athygli aš engin hrogn viršast hafa veriš tekin śr vestfirskum įm.

Stofnarnir eru verndašir

Žį er nišurstašan aš laxastofninn ķ įnum viš Djśp er einhvers konar hrognakokteill śr żmsum įttum. Hver er žessi villti laxastofn sem į aš vernda umfram mannlķf viš Djśp ? Hann er kannski villtur, en žessi stofn, einn eša fleiri viršist telja til skyldleika viš laxastofna um allt land, stofna sem eru kyrfilega verndašir žar sem laxeldi er meš öllu bannaš fyrir Breišafirši, Faxaflóa, Sušurlandi, stórum hluta Noršurlands og hluta af Austurlandi.

Svo jafnvel žótt erfšablöndun ętti sér staš ķ Djśpinu, sem ekki er hęgt aš fullyrša aš verši, og jafnvel žótt erfšablöndunin yrši neikvęš, sem heldur er ekki hęgt aš fullyrša eru samt nóg til af „erfšahreinum“ laxi ķ öllum frišušu įnum.

Nišurstašan er sś aš nišurstaša starfshópsins er ekki fręšileg heldur pólitķsk. Hagsmunir veiširéttarhafa eru teknir fram yfir hagsmuni almennings. Kynblandašur lax gengur fólki framar. Svo einfalt er žaš.

Kristinn H. Gunnasson

Deila į Facebook
<<<
Netfangiš žitt:
Skrį netfang
Afskrį netfang
vķsa vikunnar ( 154) Betra vęri žetta žing
Vķsa vikunnar ( 153): Viš erum flest ķ vķgamóš
Vķsa vikunnar (152): Eitthvaš heggur kaldan kjöl
Vķsa vikunnar ( 151): Illa fenginn aušinn žinn
Vķsa vikunnar ( 150): Ętķš sé žķn gata greiš
Vķsa vikunnar ( 149): Lśiš hef ég bakiš beygt
Vķsa vikunnar(148) : Góšra vina hylli hljóttu
Vķsa vikunnar ( 147): Djśpmanna dug og elju
Vķsa vikunnar ( 146): Sęll ég skynja landsins tungumįl
Vķsa vikunnar ( 145): Nś er undir sól aš sjį
Vķsa vikunnar ( 144): Ég leita žķn vor
Vķsa vikunnar (143): Ķhaldsins er nś senn
Vķsa vikunnar ( 142): Senn mun blįna himinn hįr
Vķsa vikunnar ( 141): Grösin fölna, grįna fjöll
Vķsa vikunnar (140): Aušstétt brżtur ofan frį

Skoša eldri mola
Kristinn H. Gunnarsson · Traðarstígur 12 · 415 Bolungavík · Sími 892-7630 Netfang: kristinn@kristinn.is